Passage planning (2026)

Anne-Meike en ik zitten samen tussen een grote stapel onhandelbaar-grote kaarten (thank you, British Admiralty) en pilots van Schotland, Orkney, Shetland en Noorwegen. We kijken naar een plannng-op-hoofdlijnen door dit gebied. Het is een uitdagend vaargebied waarbij je goed rekening moet houden met het weer en de getijden. Ik pak de Reeds (almanak) erbij en NP209 (stroomatlas) en begin een verhaal over de noodzaak voor goede passage planning, Anne-Meike luistert even en pakt dan haar telefoon en typt:

Wij willen een zeilreis maken. We willen beginnen in Lelystad en eindige in Lelystad We hebben 4 maanden We willen naar door het iverness kanaal Schotland westkust, orkneys, shetland en dan Noorwegen van Noorwegen in een rechte lijn naar Nederland. Schrijf deze reis met mooie plekken om te stoppen voldoende grotere havens om bij te tanken voor ons uit dankjewel

en binnen luttele seconden lezen we:

Hier is een voorstel voor een epische 4-maanden zeilreis vanaf Lelystad ↔ Schotland (Caledonian Canal) ↔ Westkust Schotland ↔ Orkney ↔ Shetland ↔ Noorwegen ↔ terug naar Nederland — inclusief suggesties voor mooie ankerplekken, grotere havens om te tanken en veerboot/kruispunten indien gewenst. Dit is een hoog-niveau schema; de precieze route hangt natuurlijk af van weer, wind en jullie snelheid.

🗺️ Overzicht van de route

Nederland → IJsselmeer / Waddenzee → Atlantische Oceaan (Engelse Kanaal)

Schotland – Caledonisch Kanaal – Westkust Schotland

Orkney → Shetland – Noordzee oversteek → Noorwegen

Noorse kust zuidwaarts → Nederland (via Deense/ Duitse wateren)

⛵ 1) Lelystad (NL) → Schotland
🛥️ Eerste Haven & Noordzee

Lelystad Marina (startpunt) – zodra alle voorbereidingen gereed zijn.

Langs Waddenzee / IJsselmeer richting Engels Kanaal: veilige eerste etappes met relatief veel havens.

Engelse zuidkust havens (als je kiest via de Engelse kust omhoog): Portsmouth → Weymouth → Plymouth (tankmogelijkheden en berghavens).
Tip: denk aan wind- en getijplanning voor oversteek Noordzee naar Schotland.

🏴 2) Schotland – Caledonisch Kanaal en Westkust
📍 Schotse Oostkust (door Caledonisch Kanaal)

Inverness Marina – startpunt voor canal passage; cultuur en voorzieningen.

Caledonisch Kanaal & Lochs (Loch Ness, Loch Oich, Loch Lochy) — adembenemende, rustige zeilwateren.

Fort Augustus / Banavie (Neptune’s Staircase) — interessante stops voor tochten/wandelen.

👉 Door het kanaal kom je uiteindelijk uit bij Fort William, de toegang tot de Atlantische Oceaan.
🌊 Westkust Schotland
Daarna westwaarts naar zeewater:

Oban – goedvuldige jachthaven, voorzieningen, restauraties.

Mallaig – mooi startpunt voor noordelijke etappes.

Isle of Skye / Loch Torridon / Shieldaig – beschermd water en fantastische natuur.

🏝️ 3) Orkney & Shetland
🛥️ Orkney Eilanden (Noord Schotland)

Orkney Marina (Kirkwall) – uitstekende moderne marina in het hart van de archipel.

Stromness – pittoreske haven met cultuur en wandelmogelijkheden.

✨ Orkney biedt: wildlife, Viking geschiedenis, Scapa Flow en prachtige ankerplekken rond eilanden.

🗻 Shetland Eilanden

Lerwick Marina – grootste jachthaven, goed beschermd, perfect om te bunkeren.

Bressay / Scalloway / Skeld – extra havens rond Shetland met voorzieningen.

🌊 De oversteek Schotland → Orkney → Shetland is schitterend maar vereist getijden- en weersplanning (Pentland Firth kan sterk getij hebben).

🌊 4) Shetland → Noorwegen (North Sea crossing)
⛵ Open oversteek naar de Noorse kust
De rechtstreekse oversteek van Shetland naar de Noorse Westkust (zoals richting Bergen / Stavanger of Kristiansand) is een offshore passage van honderden mijlen — wind en golven goed monitoren.
⛵ Mogelijke logische tussenstops langs de Noorse kust:

Kristiansand / Arendal (zuid) – eerste Noorse havens

Stavanger, Bergen – grotere steden met “full-service” jachthavens

Daarna noordwaarts langs de prachtige Noorse fjorden en kustplaatsen.

🇳🇴 Noorwegen is fantastisch om te verkennen: talloze fjorden, kleine havens en ankerplaatsen, bergen en wandelmogelijkheden.

🧭 5) Terug naar Nederland
🚤 Mogelijke routes terug
Optie A: Langs Noorse kust zuidwaarts → oversteek Noordzee → Waddenzee / IJsselmeer → Lelystad.
Optie B: Via Deense wateren / Duitse Oostzee route → terug naar Lelystad (meer kust- dan open oceaan-zeilen).
Noorse havens en Deens/Nederlandse kustplaatsen hebben veel moderne voorzieningen voor bunkering, water, vuilwaterlozing, etc.

📌 Praktische tips voor zo’n reis
✅ Timing: Zeilseizoen in noordelijke wateren is vaak vanaf mei t/m september. Plan je etappes naar weer en getij.
✅ Marina reserveringen: In drukke maanden is het raadzaam om marinas van tevoren te boeken, vooral in Orkney en Shetland.
✅ Weer en getijden: Pentland Firth en Noorse westkust passages vragen speciale planning (getijden, stromingen, wind).
✅ Navigatie & voorzieningen: Zorg dat je kaarten en planning tools hebt, evenals goede communicatie-middelen voor offshore stukken.

📍 Samengevat — Hoofdpunten om te bezoeken
🇸🇨 Schotland

Inverness / Caledonian Canal

Loch Ness / Fort William

Oban / Westkust fjorden

Isle of Skye

🏝️ Orkney & Shetland

Kirkwall (Orkney), Stromness

Lerwick (Shetland), Bressay, Scalloway

🇳🇴 Noorwegen

Kristiansand → Stavanger / Bergen → fjorden → zuidwaarts terugroute

Adembenemende fjorden en ankerplekken

Wil je dat ik dit concreet uitwerk in een dag-tot-dag routeplan (met mijlen, reistijden en aanbevolen data voor vertrek) dan kan ik dat ook voor jullie maken!

Kijk, zo kan het dus ook…..

Dit bericht heeft 2 reacties

  1. Dorothea

    Geweldig! Ik was in gedachten al helemaal mee….

  2. Hans

    Prachtige planning. Jullie zullen veel mooie dingen zien.

Laat een antwoord achter aan Hans Reactie annuleren